به نقل از ایسنا، افزایش نرخ برق‌رسانی و رونق مراکز داده، عوامل اصلی این روند جدید در تقاضای برق اروپا هستند که پیش‌بینی می‌شود در سال‌های آینده، با گذار انرژی اتحادیه اروپا و رونق جهانی هوش مصنوعی، شتاب بیشتری بگیرد.
رشد تقاضای برق در اروپا هنوز با سرعت رشد این تقاضا در آمریکا و چین طی سال‌های اخیر فاصله زیادی دارد، اما پس از سال‌ها کاهش یا رکود مصرف برق، تغییری چشمگیر به شمار می‌رود.
به تعبیر آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) در گزارش ۲۰۲۶ خود درباره برق، «عصر برق» حتی در اروپا نیز با شتاب بیشتری در حال شکل‌گیری است. رشد دوباره تقاضای برق، فرضیات و پیش‌بینی‌های بلندمدت درباره بازارهای برق را تغییر می‌دهد و چالش‌های جدیدی برای سیاست‌گذاران و اپراتورهای شبکه ایجاد می‌کند.
بازگشت به رشد
بر اساس داده‌های اندیشکده انرژی پاک «امبر» (Ember)، تقاضای برق در اتحادیه اروپا در ۲۰۲۵ به میزان ۰.۵ درصد افزایش یافت که کمتر از رشد ۱.۹ درصدی سال ۲۰۲۴ بود.
طی یک سال گذشته، اقتصادهای بزرگ اروپا، از جمله آلمان، ایتالیا و اسپانیا، در بیشتر ماه‌ها شاهد رشد تقاضای برق بودند و داده‌های شرکت «بلومبرگ‌ان‌ای‌اف» (BloombergNEF) نشان می‌دهد پرتغال و کشورهای منطقه نوردیک نیز طی سال جاری با رشد چشمگیر مصرف برق روبه‌رو شده‌اند. در تحلیل این شرکت، تاثیر شرایط آب‌وهوایی از تمام ارقام حذف شده است.
تاثیر شرایط آب‌وهوایی، به‌ویژه چندین موج گرمای شدید در اروپا طی تابستان گذشته، موجب شده است شمار بیشتری از خانوارها استفاده از سیستم‌های تهویه مطبوع را مدنظر قرار دهند. بر اساس داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی، سال گذشته ۲۳ درصد از خانوارهای اروپایی در خانه خود سیستم تهویه مطبوع داشتند. همچنین، با افزایش شدید قیمت گاز طبیعی ناشی از تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، روند برقی‌سازی سیستم‌های گرمایشی نیز شتاب گرفته است.
علاوه بر این، در شرایطی که قیمت سوخت به رکوردهای جدیدی رسیده و شمار مدل‌های مقرون‌به‌صرفه خودروهای برقی موجود در بازار به بالاترین حد خود افزایش یافته است، فروش خودروهای برقی نیز رکورد زده است.
گروه اروپایی «حمل‌ونقل و محیط‌زیست» که در زمینه حمل‌ونقل پاک و انرژی فعالیت می‌کند، در گزارشی اوایل ماه جاری اعلام کرد: فروش خودروهای تمام‌برقی باتری‌محور (BEV) برای نخستین بار در یک دوره سه‌ماهه کامل، در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ از خودروهای بنزینی پیشی گرفت که دستاوردی مهم به شمار می‌رود.
بر اساس تحلیل این گروه، تا اواسط سپتامبر ۲۰۲۶، هزینه استفاده از خودروهای برقی که در خانه شارژ می‌شوند، ۵۰ درصد کمتر از هزینه استفاده از خودروهای بنزینی و دیزلی بود.
بر اساس داده‌های انجمن خودروسازان اروپا (ACEA)، فروش خودروهای تمام‌برقی باتری‌محور در اروپا، شامل انگلیس، سوئیس و نروژ در آگوست نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۵۲.۲ درصد افزایش یافت. رکوردشکنی قیمت بنزین و گازوئیل، رانندگان را به خرید خودروهای برقی باتری‌محور و هیبریدی سوق داده است.
تحلیلگران می‌گویند: رشد تقاضای برق در اروپا، روندی کوتاه‌مدت نیست بلکه آغاز تحولی به سوی افزایش تقاضاست، هرچند سرعت آن از آمریکا کمتر خواهد بود. این تحول از گسترش برقی‌سازی و رونق مراکز داده ناشی می‌شود.
پر لکاندر، مدیرعامل صندوق پوشش ریسک «گذار به انرژی پاک» مستقر در لندن گفت: سهم فزاینده‌ای از مصرف انرژی از طریق برق تامین می‌شود و حتی اگر تقاضای انرژی کاهش یابد، تقاضای برق افزایش خواهد یافت. این روند متوقف‌شدنی نیست و برای دهه‌ها ادامه خواهد داشت.
«بلومبرگ‌ان‌ای‌اف» گزارش کرد، ظرفیت مراکز داده اروپا نیز در حال افزایش است و پیش‌بینی می‌شود انگلیس و آلمان تا ۲۰۳۵ همچنان بزرگ‌ترین بازارهای این حوزه بمانند. بر اساس چشم‌انداز این شرکت درباره اروپا، خاورمیانه و آفریقا که ماه گذشته منتشر شد، ظرفیت مراکز داده در انگلیس و آلمان به‌ترتیب به ۷.۷ و ۵.۱ گیگاوات خواهد رسید.
بر اساس نتایج این گزارش، با آغاز فعالیت پروژه‌هایی که هم‌اکنون در مراحل اولیه توسعه در اسپانیا و فنلاند قرار دارند، جایگاه این دو کشور در رتبه‌بندی بازارهای مراکز داده ارتقا خواهد یافت. در مقابل، محدودیت‌های موجود در ایرلند و هلند موجب می‌شود هر دو کشور از میان پنج بازار بزرگ این حوزه خارج شوند.
«بلومبرگ‌ان‌ای‌اف» پیش‌بینی کرد، ظرفیت برق مراکز داده اروپا در مجموع تا ۲۰۳۲ دو برابر شود و از ۳۰ گیگاوات فراتر برود و همچنین این ظرفیت تا ۲۰۳۵ به ۳۹ گیگاوات افزایش یابد.
محدودیت‌های شبکه برق
با افزایش تقاضای برق، تامین این انرژی بیش از پیش به منابع تجدیدپذیر متکی می‌شود زیرا اروپا و انگلیس همچنان به اهداف کاهش انتشار آلاینده‌ها و رسیدن به انتشار خالص صفر کربن تا ۲۰۵۰ پایبند هستند.
در اتحادیه اروپا، تولید برق خورشیدی در ۲۰۲۴ از تولید برق با زغال‌سنگ پیشی گرفت. بر اساس داده‌های «امبر»، سال گذشته نیز مجموع تولید برق بادی و خورشیدی برای نخستین بار از تولید برق با سوخت‌های فسیلی فراتر رفت، این دو منبع در ۲۰۲۴ به سطح تولید برق با سوخت‌های فسیلی رسیده بودند.
افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر فشار زیادی بر شبکه‌های برق اروپا وارد می‌کند که برای پذیرش رشد چشمگیر تولید برق خورشیدی و بادی به سرمایه‌گذاری گسترده نیاز دارند. این مسئله برای اتحادیه اروپا و انگلیس چالشی فوری است زیرا برای سازگار کردن شبکه‌های قدیمی با الگوهای آینده تولید و تقاضای برق، به تریلیون‌ها دلار سرمایه‌گذاری نیاز خواهد بود.
کمیسیون اروپا در پایان سال گذشته «بسته شبکه‌های برق اروپایی» را با هدف تسریع ارتقای شبکه‌ها، تسهیل صدور مجوز پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر و تقویت همکاری‌های فرامرزی معرفی کرد.
بر اساس بررسی دیوان محاسبات اروپا درباره شبکه‌های برق اتحادیه اروپا که سال گذشته منتشر شد، کمیسیون اروپا برآورد کرد برای تامین نیازهای شبکه تا ۲۰۵۰، به ۲.۲۵ تا ۲.۶ تریلیون دلار، معادل دو تا ۲.۳ تریلیون یورو، سرمایه‌گذاری نیاز است.
بر اساس گزارش اویل پرایس، کمیسیون اروپا اعلام کرد: اتحادیه اروپا تا پایان این دهه به ۶۵۶ میلیارد دلار، معادل ۵۸۴ میلیارد یورو، سرمایه‌گذاری نیاز خواهد داشت زیرا ۴۰ درصد از شبکه‌های توزیع برق این اتحادیه بیش از ۴۰ سال قدمت دارند و پیش‌بینی می‌شود ظرفیت انتقال برق فرامرزی تا ۲۰۳۰، دو برابر شود.
