چرا هند نمی‌تواند از خرید نفت روسیه دست بردارد؟

با وجود فشارهای غرب، خرید نفت روسیه توسط هند از زمان آغاز جنگ در اوکراین و اعمال تحریم‌های گسترده آمریکا و اروپا علیه مسکو، رشد روزافزون داشته است.

به گزارش اقتصاد انرژی به نقل از ایسنا، سران ۱۲ کشوری که ماه میلادی گذشته در تفرجگاهی در منطقه آلپ ایالت باواریای آلمان گرد هم آمدند، شامل روسای جمهور و نخست وزیرهای کشورهای صنعتی عضو گروه ۷ و همچنین همتایان آنها از هند، آفریقای جنوبی، اندونزی، آرژانتین و سنگال بودند. اما استقبال صمیمانه این سیاستمداران از همدیگر، اختلاف عمیقی که میان آنها وجود دارند را پنهان نکرد؛ در حالی که بیانیه پایانی سران گروه ۷ به جنگ روسیه در اوکراین و تلاشها برای کاهش درآمدهای کرملین از صادرات انرژی متمرکز بود، بیانیه ۱۲ کشور از اوکراین، جنگ و نفت، حتی یک بار هم ذکری به میان نیاورد.

در مرکز این اختلافات، هند قرار دارد که دوست نزدیک آمریکا و کشورهای اروپایی است و در ماه‌های اخیر بابت خرید حجم زیادی از نفت روسیه، با فشارهای فزاینده از سوی غرب روبرو شده است. شماری از سران جهان با نارندرا مودی، نخست وزیر هند صحبت کرده‌اند و بسیاری از آنها به دهلی‌نو سفر کرده‌اند تا وی را به توقف خرید یا حداقل محدود کردن خرید نفت از روسیه ترغیب کنند.

به گفته تحلیلگران، اما ناکامی آنها که در بیانیه‌های ناهماهنگ صادر شده در اجلاس اخیر در آلمان انعکاس یافت، نشان می‌دهد چطور آمیزه‌ای از منافع و محدودیت‌های اقتصادی، انتخاب‌های انرژی هند را دیکته می‌کنند.

در شرایطی که قیمت‌های جهانی نفت در مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه قرار دارد، سوبرامانیام جایشانکار، وزیر امور خارجه هند استدلال کرده که این کشور به ندرت قراردادهای خوبی برای خود دست و پا کرده است؛ به خصوص که تحریم‌های غربی، مانع ورود نفت ایران و ونزوئلا به بازار شده است. با این حال دهلی‌نو، دلایل دیگری دارد که نفت روسیه را در مناقشه جاری خریداری کند.

یک مجموعه از سرمایه‌گذاری‌های شرکت‌های بخش دولتی هند و روسیه در حوزه‌های نفتی یکدیگر، روابط گرمی میان صنایع انرژی آنها ایجاد کرده است. نتیجه، این بوده است که هند علاقمند است خرید نفت و گاز روسیه را به خصوص در زمانی که بسیاری دیگر حاضر به معامله با روسیه نیستند، حفظ کند.

ادوارد چو، تحلیلگر انرژی باسابقه و مدیر سابق شورون می‌گوید: خواه غرب خوشش بیاید یا نه، هند تلاش خواهد کرد نیازهای انرژی خود را تامین کند و این همان کاری است که انجام می‌دهد.

واردات روزانه نفت از روسیه به هند در ماه مه، ۷۴۶ هزار بشکه بالاتر از ژانویه بود. پیش از آغاز جنگ، هند تنها یک درصد از نفت روسیه را خریداری کرده بود. طبق گزارش مرکز تحقیقات انرژی و هوای پاک، این آمار در ماه مه به ۱۸ درصد رسید. هیچ کشور دیگر مصرف نفت روسیه را به این میزان افزایش نداده است.

مزایای این اقدام برای هند قابل توجه است. گرید نفتی اورال روسیه ماه گذشته ۳۶ دلار در هر بشکه ارزان‌تر از نفت برنت بود که قیمت پایه بازار جهانی است. این به معنای صرفه‌جویی روزانه ۲۷.۵ میلیون دلار در هزینه واردات روزانه نفت به هند معادل ۸۵۲ میلیون دلار در ماه مه بوده است.

طبق بعضی از گزارش‌ها، حداکثر ۴۰ درصد از این واردات توسط پالایشگاه‌های خصوصی انجام شده است و همچنان به معنای صرفه جویی ۵۱۱ میلیون دلار در یک ماه برای واردکنندگان نفت دولتی هند است. تنها دو ماه و نیم خرید نفت با چنین تخفیفی، به هند اجازه خواهد داد هزینه بودجه ۱.۲۹ میلیارد دلار در سال برای برنامه ناهار مدرسه که هر روز به ۱۲۰ میلیون کودک غذا می‌دهد را جبران کند. چهار ماه صرفه‌جویی، به هند کمک خواهد کرد هزینه بودجه سالانه ۱.۷۲ میلیارد دلار برنامه فضایی خود را تامین کند.

بر اساس گزارش وب سایت پولیتیکو، واندانا هری، موسس شرکت تحقیقاتی واندا اینسایتس می‌گوید ارزش روپیه هند در برابر دلار آمریکا نزول کرده و تاثیر اختلاف قیمت میان نفت برنت و اورال را برای این کشور افزایش داده است. دلار قوی‌تر و روپیه ضعیف‌تر، تاثیر مضاعفی روی واردات نفت خام به هند دارد و خرید نفت یا فرآورده‌های دیگر انرژی از روسیه را برای هند منطقی می‌سازد.